امروز دومین کارگاه آموزشی برگزار شد؛ آن هم به فاصله یک روز از کارگاه اول یعنی کارگاه CPR بعنوان ادای دین هر متخصص بیهوشی تازه وارد در این شهر! در این کارگاه بنابر اظهار تمایل همکاران محترم ماما به منظور افزایش دانسته هایشان در مورد زایمان بی درد، انواع روش های رایج و غیررایج painless labor معرفی و در مورد مزایا و معایب آن ها بحث شد.
دوستانی که در شهرهای کوچک مشغول فعالیت هستند می دانند که این فیلد یکی از مواردی است که در صورت اداره حساب شده علاوه بر انتفاع بیماران از نظر سلامت و رفاه، می توانند برای سیستم درمانی و پزشکان درآمدزائی مناسبی در پی داشته باشد. اما همچنان که در سایر جنبه های زندگی حرفه ای و اجتماعی ما متداول شده است، حرف های ناامیدانه و توام با یاس سبب می شود بیشتر همکاران در همان ابتدا و قبل از هرگونه اقدام عملی عطایش را به لقایش ببخشند و عقب نشینی کنند!
گذری اجمالی بر تاریخچه زایمان بی درد نه تنها در ایران که در دنیا نشان می دهد که پیش بردن چنین خدمات رفاه طلبانه ای! همواره نیاز به پیگیری و جدیت ارائه دهندگان خدمت داشته است؛ برای سختی کار همین بس که بدانید در قرون وسطي درد زائو را ادامه كفاره گناهي ميدانستند كه «آدم و حوا» با خوردن ميوه گياه نهي شده مرتكب گرديده بودند. بر اساس نوشتههاي موجود (Brann, 1995) در سال 1591 ميلادي در شهر ادينبورگ اسكاتلند يك ماما بنام Eufame Mac- Layne در جريان زايمان با دادن يك مسكن به زائو كوشش كرد از درد و ناراحتي او بكاهد كه اينكار شديداً خشم مقامات كليسا را برانگيخت و آنرا نشانهاي از «مخالفت با قوانين آسماني، و زير پا نهادن مقررات پادشاهي» دانستند و ماماي نگون بخت را بعنوان جادوگر زنده زنده در تابهاي سوزاندند. (1)
اما قطعا پیشرفت علم منتظر اجازه مقامات و راهبان خشک مغز نشده و نمی شود؛ آنچنانکه چندی بعدتر ملکه ویکتوریا فرزندان هشتم و نهم خود را با سایکوپروفیلاکسی به دنیا آورد تا درد کمتری را متحمل شود.
همین سال های اخیر هم بود که سالی Global Year Against Pain in Women نام گرفت. (2)
در ابتداي قرن بيست و يكم سازمان بهداشت جهانی با بررسي فراوان به اين نتيجه رسيد كه بهتر است بيمارستان ها و زايشگاه ها خود را به استاندارد بينالمللي بيمارستان دوستدار مادر و كودك نزديك سازند. در بيمارستان دوستدار كودك تمركز بر روي ترويج شير مادر و در بيمارستان دوستدار مادر توجه به حفظ صيانت و عزت نفس زائو و ترويج رفاه مادر قرار دارد. پرهيز از اعمال غير ضروری همچون انما، سونداژ، رگ گرفتن و توصيه به تسكين درد زايمان به كمك روش هايي غير از داروهاي بيحس كننده و مسكن در پروتكل بيمارستان دوستدار مادر گنجانده شده است.
به هر حال به نظر می رسد که قرار است در آینده حرفه ای متخصصین بیهوشی گشایشی شود و از قاب های محدود قبلی فراتر برویم، کسی غیر از خودمان به گشودن پنجره های نو توانا نیست؛ اما همیشه کار نو کردن اراده می خواهد و همت؛ آنچنانکه در همین مدت کوتاه فارغ التحصیلی این اراده و همت را در همکار خوبمان خانم دکتر حیدری فرزان دیدم و می بینم که تقریبا از صفر شروع کرد و با جدیت ادامه خواهد داد، ان شاالله.
1- نوشتار تاریخچه زایمان بی درد؛ سایت شخصی دکتر علی عموشاهی
2- مجموعه اسلایدهای دکتر علیرضا سلیمی در زایمان بی درد
